Hand & pols

De ziekte van Dupuytren ?

Wat is het?

De ziekte van Dupuytren is een aandoening van de huid en het onderhuidse bindweefsel. Hierbij ontstaan bindweefselstrengen, die ervoor zorgen dat de vingers krom gaan staan. De exacte oorzaak van de aandoening is op dit moment nog niet bekend. Er is een belangrijke erfelijke factor is. Zo ziet men dat de ziekte van Dupuytren vaker voorkomt bij mensen van Noordeuropese oorsprong (vb. in Schotland). We stellen ook vast dat er risicofactoren zijn zoals suikerziekte, epilepsie, alcoholmisbruik en roken.

Behalve aan de handen kan een gelijkaardige aandoening ook voorkomen aan de voetzolen (ziekte van Ledderhöse) en op de penis (peyronie).

Evolutie van de ziekte

Hoewel de ziekte van Dupuytren goedaardig is, kan de evolutie toch soms snel gaan. Vooral op jonge leeftijd is de progressie sneller.  De aandoening kan op een gegeven ogenblik ook halt houden en niet verder toenemen, maar meestal is ze progressief. Eens krom, kunnen de vingers spontaan niet meer strekken. Dit kan een zekere hinder vormen in het dagelijks gebruik van de hand. Meestal doen de bindweefselstrengen geen pijn.

Behandeling

Sedert een aantal jaar is er een inspuitbaar medicijn op de markt waarmee met de verhardingen in de hand kan inspuiten (collagenase - Xiapex®). Deze stof is in staat de knobbels enzymatisch “op te lossen” zodat de vingers terug gestrekt kunnen worden. De bindweefselstrengen zelf blijven wel zitten in de vingers en handpalm. Voorwaarde voor de toepassing en terugbetaling van dit medicijn is dat er niet meer dan 2 knobbels per hand mogen zijn.

Soms kan in de beginfase en vooral bij pijnlijke knobbelvorming een cortisone-infiltratie gegeven worden.
In veel gevallen is een operatie de beste behandeling. Het moeilijkste in de behandeling van Dupuytren is misschien wel het tijdstip bepalen waarop men moet opereren.  Indien men te lang wacht kan er een hardnekkige gewrichtsverstijving optreden in de vinger zelf. Dan kan de vinger niet volledig recht gemaakt worden ondanks een operatie. Bij uitgesproken buiging tot in de handpalm zijn ook de bloedvaten verkort en bestaan er risico’s dat bij het recht maken van de vinger de bloedsvoorziening in het gedrang komt. Anderzijds kan men door te vroeg te opereren (en vooral op jonge leeftijd) het ziekteproces juist versnellen.

Zeer belangrijk om weten is dat de arts door de operatie of inspuitingen alleen maar de ziekteverschijnselen kan weghalen, maar niet de ziekte zelf. De ingreep heeft als doel de verkromming te verminderen door de streng(en) weg te nemen en daardoor de handfunctie te verbeteren. Het succes van de operaties is voornamelijk afhankelijk van de ernst van aantasting of verkromming vooraf. Het blijft echter een evolutieve ziekte. De kromming van de vingers kan niet altijd volledig gecorrigeerd worden en soms kan de verkromming op termijn terugkeren. Bovendien kunnen ook andere vingers in een latere faze nog worden aangetast

Dupuytren

Operatietechnieken

Er zijn in de medische literatuur zeer veel verschillende operatietechnieken beschreven voor de behandeling van de ziekte van Dupuytren :

  • Het volledig wegnemen van de strengen met intact laten van de huid eroverheen.
  • Het volledig wegnemen van de strengen en de overliggende huid, met het verrichten van huidtransplanten. Dit wordt meestal gedaan in geval er reeds voordien geopereerd werd.

In onze dienst wordt elke situatie steeds op zich bekeken en wordt hierop de meest geschikte operatietechniek afgestemd

Bedoeling van elk type ingreep is dat de vingers weer gestrekt kunnen worden. Soms is het nodig een stukje van het litteken in de handpalm open te laten omdat er een huidtekort is. Dit sluit dan spontaan binnen een aantal weken. In andere gevallen is het noodzakelijk een stuk van de wonde te bedekken met een huidflapje (=huidgreffe) dat genomen wordt van de bovenarm.

De huid wordt gesloten met resorbeerbare hechtingen en om eventuele zwelling op te vangen, wordt een nogal dik verband met een gipsspalk aangelegd gedurende de eerste 3 dagen.

pdf Operatiefolder downloaden


Wat na de operatie

  • Om zwelling te verhinderen is het aan te raden de eerste dagen de hand in een draagdoek te houden.
  • Na een aantal dagen worden het gipsverband en drukverband op de eventuele huidgreffe verwijderd en de wonde(n) gecontroleerd.
  • Soms wordt vanaf 2 weken na de operatie een op maat gemaakte handbrace voorzien welke de vingers in strekstand houden. Deze dient gedragen te worden dag en nacht tot 6 weken na de ingreep, en ’s nachts tot 3 maand.
  • Zeker zo belangrijk als de operatie is de revalidatie, al dan niet met behulp van de kinesitherapeut. Deze zorgt er immers voor dat de beweeglijkheid bekomen tijdens de ingreep niet verloren gaat gedurende de maanden nadien. Oefeningen worden reeds na enkele dagen gestart. In het begin ligt de nadruk op oefeningen voor het buigen van de vingers, nadien wordt pas gewerkt op het strekken van de vingers. Dit zijn echter enkel richtlijnen, want elke kinesitherapeut heeft zijn eigen technieken

handbrace

Mogelijke complicaties

Onvolledig herstel: Men kan vooraf niet garanderen of de vingers volledig recht zullen komen. Vaak zijn er gewrichtsverstijvingen die volledige strekking onmogelijk maken. Niettemin kan er meestal door de operatie toch een verbetering van de handfunctie bekomen worden.

Posttraumatische dystrofie (zie patientenfolder dystrofie )

Zenuw –, pees - of bloedvatenletsels: het woekerende onderhuidse weefsel ligt op en tussen de zenuwen en bloedvaten welke in de hand zeer dicht bij elkaar liggen. Omdat het bindweefsel zo grondig mogelijk dient te worden verwijderd tot aan zenuwen en bloedvaten is er een risico dat deze worden beschadigd, te meer omdat deze door het woekerende bindweefsel vaak volledig omstrengeld zijn. Tijdelijke gevoelsstoornissen kunnen ontstaan doordat er aan de zenuwen gewerkt wordt. Dit herstelt zich meestal na enkele weken of maanden.

Zwelling: Een zekere vorm van zwelling na de operatie is normaal. De mate van zwelling is onvoorspelbaar. Daarom is het van belang dat de hand na de operatie voldoende omhoog gelegd wordt. Ook dan kan er nog wat spanning ontstaan onder het verband. Het is echter van belang uw arts te raadplegen bij overmatige zwelling, spanningsgevoel, tintelingen, enz .

Wondinfecties zijn in de delicate huid van de hand niet uitgesloten. Dit dient behandeld met lokale wondontsmettingen en eventueel antibiotica. Een zeldzame keer is ook hiervoor een bijkomende ingreep met grondige reiniging noodzakelijk.