Voet & enkel

De enkelverstuiking of enkeldistorsio

Wat is een verzwikte enkel?

Bij het verzwikken van de enkel kantelt de voet naar binnen terwijl het been belast wordt. Daarbij kunnen diverse letsels ontstaan bij de 'buitenenkel', uiteenlopend van een verrekking of verscheuring van het gewrichtskapsel en de enkelbanden tot breuken van de enkel of de voetwortel. Deze folder gaat alleen over het verrekken of verscheuren van het gewrichtsbandapparaat van de enkel (=de ligamenten). Het is een veel voorkomend letsel, waarvan de helft ontstaat tijdens sportbeoefening.

 

Hoe ziet het gewrichtsbandapparaat eruit?

Het gewrichtsbandapparaat van de enkel bestaat uit een complex van verschillende banden die de enkelvork met de voetwortel verbinden en die dienen voor de stabiliteit van het enkelgewricht en voor het begeleiden van de bewegingen. Meestal is het gewrichtsbandapparaat bij de buitenenkel verscheurd en van de daar aanwezige banden is de voorste het meeste getroffen. Zoals gezegd kan het letsel gering zijn: het gewrichtsbandapparaat is alleen maar wat 'uitgerokken'. Het kan ook zo ernstig zijn, dat een volledige verscheuring van alle buitenste gewrichtsbanden is ontstaan. Tussen deze twee uitersten zijn vele variaties mogelijk.

 

Hoe stelt men de diagnose ?

Indien een patiënt zich aanmeldt op de dienst spoedopname na een verzwikking van de enkel wordt eerst een radiografie genomen om een breuk van de enkel uit te sluiten. Indien geen breuk wordt vastgesteld zal de arts een onderzoek van de enkel uitvoeren.

Er is altijd een zwelling van de buitenenkel aanwezig, soms van de binnenenkel. Dit komt door de bloeding die optreedt bij een letsel aan de ligamenten. Er is tevens drukpijn op de plaats waar de ligamenten lopen. Belangrijk bij het onderzoek is de stabiliteit van de enkel te testen. Dit is op de spoedopname meestal moeilijk gezien er op dat moment nog vrij veel pijn is.

 

De behandeling

Indien u uw enkel verzwikt heeft dient u zo snel mogelijk ijs te leggen of de enkel te koelen in koud water (15 tot 20 minuten). Daarna moet u de enkel zwachtelen en hoog leggen.

Een verzwikking van de enkel wordt in de acute fase zeer zelden geopereerd. In het overgrote deel wordt de enkel op rust gesteld met een open gipsverband. Het is aan te raden de eerste dagen de voet zoveel mogelijk omhoog te leggen en niet op de voet te stappen, maar gebruik te maken van 2 krukken.
Na een aantal dagen zal de arts u terug zien op de consultatie en wordt het gipsverband verwijderd. Er gebeurt dan een nieuw onderzoek van de stabiliteit. Afhankelijk van de ernst van de verzwikking wordt dan een nieuwe (loop)gips of een steunbrace of steunkous aangelegd.

Het is best de eerste 6 weken na een enkeldistorsio niet te sporten. Soms wordt na een aantal weken rust gestart met kinesitherapie.

 

Heeft een echografie of een scanner zin ?

Op de spoedopname zal geen echografie uitgevoerd worden, omdat dit onderzoek niets verandert aan de onmiddellijke behandeling. Pas wanneer op de consultatie na een aantal dagen blijkt dat de enkel instabiel is, of er worden letsels vermoed aan het kraakbeen van het enkelgewricht, kunnen een echografie of NMR-scan nuttig zijn. Bij een belangrijke instabiliteit worden ook speciale radiografieën genomen (stress-opnames)

 

Wanneer wordt een enkelverzwikking dan geopereerd ?

Wanneer in het genezingsproces na een enkelverzwikking door de patiënt of door de arts een instabiele enkel gevonden wordt (zie figuur), kan een operatie overwogen worden. Deze ingreep bestaat erin om een nieuwe enkelband te maken. De meest beschreven technieken gebruiken hiervoor een stukje pees dat zich in de omgeving van de enkel bevindt. In onze dienst wordt een techniek gebruikt waarbij met een stukje beenvlies van het kuitbeen een nieuwe enkelband gemaakt wordt. Op die manier is het nemen van een pees niet noodzakelijk.

Het is echter niet zo dat een volledige scheur van het gewrichtbandapparaat steeds een operatie tot gevolg heeft. Het is perfect mogelijk dat een volledige scheur geneest met een goed aangelegd gipsverband en de nodige rust, gevolgd door een periode kinesitherapie. Dit is de voornaamste reden waarom het niet goed is een enkelverzwikking in de acute fase te opereren.

Een operatie betekent meestal een aantal weken revalidatie, zeker met het oog op sporthervatting.

Enkel Enkel

[../../../_insert/footer0.html]